ಹೆಬ್ರಿ, ಜ.18: ತಾಲೂಕಿನ ಬೆಳ್ವೆ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಅಲ್ಬಾಡಿ ಪ್ರದೇಶದ ತೊನ್ನಾಸೆಯಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತಿ ಅವರ ಗದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಶಾಸನದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರ-ಉಡುಪಿ ಇದರ‌ ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿ ಡಾ. ಬಿ.ಜಗದೀಶ್ ಶೆಟ್ಟಿಯವರ‌ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಪೂರ್ಣಪ್ರಜ್ಞಾ ಕಾಲೇಜು-ಉಡುಪಿ ಇಲ್ಲಿನ ಇತಿಹಾಸ ವಿಭಾಗದ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾದ ಮಹೇಶ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಆರ್ಡಿ ಅವರು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದು, ಕಲ್ಬರಹದ ಓದಿಗೆ ಕುವೆಂಪು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ & ಕೆಳದಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಇಲ್ಲಿನ ಕ್ಯುರೇಟರ್ ಶ್ರುತೇಶ್ ಆಚಾರ್ಯ ಮೂಡುಬೆಳ್ಳೆ ಅವರು ಸಹಕಾರ ನೀಡಿರುತ್ತಾರೆ.

ಕಣಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ‌ ಕೊರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಶಾಸನವು ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಯ 26 ಸಾಲುಗಳನ್ನು‌ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮಧ್ಯಯುಗೀನ ಆಳುಪ ಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿರುತ್ತದೆ. ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಆಳುಪ ದೊರೆ ನಾಗದೇವರಸನನ್ನು ‘ಶ್ರೀಮತು ಪಾಂಡ್ಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅರಿರಾಯ ಬಸವ ಸಂಕರ’ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದು, ೧೨೩೪ನೆಯ ಪರಿಧಾವಿ ಸಂವತ್ಸರದ ವೃಶ್ಚಿಕ ಮಾಸ ೩ನೆಯ ಮಂಗಳವಾರ (ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್ 14, 1312)ದ ಕಾಲಮಾನದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆಳುಪರ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಬಾರಹಕಂನ್ಯಾಪುರ (ಪ್ರಸ್ತುತ ಬಾರಕೂರು) ಅರಮನೆಯ ಸಂನಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಾಪ್ರಧಾನ ದೆವಣ ದಂಣಾಯಕ, ಸಮಸ್ತ‌ ಪ್ರಧಾನರೂ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ನಾಗದೇವರಸ, ಸೋಯಿದೇವರಸ ಹಾಗೂ ಚಿಕ್ಕಾಯಿ‌ತಾಯಿ ಈ ಮೂವರು ತಮ್ಮೊಳಗೆ ಏಕಸ್ತರಾಗಿ ಸೋಮಗ್ರಹಣ (ಚಂದ್ರಗ್ರಹಣ)ದಂದು ಬೇಳುಂಜೆಯ ಹಿರಿಯ ಹರಿಹರನ ಮಗನಾದ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ತೊಡುಸಿ (ಪ್ರಸ್ತುತ ತೊನ್ನಾಸೆ)ಯ ಒಳಗೆ ಮಾಡಿದ ಭೂದಾನದ ವಿಚಾರವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ದಾನ ಮಾಡಿದ ಭೂಮಿಗೆ ಮರಿಯಾದೆಯಲ್ಲಿ‌ ನಡೆಯಬೇಕೆಂದು ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಕೋಟೇಶ್ವರ ದೇವರಿಗೆ ಕಂಚಿನ‌ ದೀಪಮಾಲೆ ಹಾಗೂ ನಂದಾವೇಳೆಗೆ ನವರಂಗ ಮಾಲೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಬರಬೇಕೆಂದು ಕಲ್ಬರಹವು ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ.

ಶಾಸನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಾಪಾಶಯ ವಾಕ್ಯವಿದ್ದು, ಅಜರಾಮರವಾಗಿ ಹಾಕಿದ ಈ ಕಲ್ಬರಹವನ್ನು ಯಾರಾದರೂ ಹಾಳುಗೆಡವಿದರೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹತ್ಯೆ, ನರ್ಮದಾ ವಾರಣಾಸಿಯಲ್ಲಿ ಕವಿಲೆಯನ್ನು ಅಂದರೆ ಪವಿತ್ರವಾದ ಗೋವನ್ನು ವಧಿಸಿದ ಪಾಪ‌ ದಕ್ಕುವುದಲ್ಲದೇ ಕೋಟಿಶ್ವರ ದೇವರನ್ನು ಕಿತ್ತ ದೋಷವು ತಟ್ಟುವುದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕಲ್ಬರಹದ ಬರಹ ಸಿರಪತಿ (ಶ್ರೀಪತಿ) ಸೇನಭೋವ ಎಂಬಾತನದ್ದು ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.

ಕಲ್ಬರದ ಮೇಲಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಶಾಸನ ಶಿಲ್ಪಗಳಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಶಾಸನ‌ ಉಲ್ಲೇಖಿತ ಕೋಟಿಶ್ವರ ದೇವರಾದ ಕೈಲಾಸವಾಸಿ ಪರಶಿವನನ್ನು ಲಿಂಗರೂಪಿಯಾಗಿ ದೀಪದಿಂದ ಕಂಗೋಳಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕರುವಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸುತ್ತಿರುವ ಗೋವಿನ‌ ಕೆತ್ತನೆಯಿದ್ದು, ದಾನದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ದಾನ ನೀಡಿರುವ ಈ ಶಾಸನವನ್ನು ಹಾಳುಗೆಡವಿದರೆ ಇಂತಹ ಪವಿತ್ರವಾದ ಕವಿಲೆಯನ್ನು ನರ್ಮದಾ ಮತ್ತು ವಾರಣಾಸಿಯಲ್ಲಿ ವಧಿಸಿದ ದೋಷ ದಕ್ಕುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ತೋರಿಸಿರಬಹುದು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಈ ಕಲ್ಬರಹವು ಬೇಳುಂಜಿಯ ಹಿರಿಯ‌ ಹರಿಹರನ ಮಗ ವಿಷ್ಣು ಎಂಬ‌ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ನೀಡಿದ ಭೂದಾನವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಈತನು ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವಂತೆ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಊಹಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಈ ಶಾಸನವು ಅಜರಾಮರವಾಗಿ ಉಳಿಯಬೇಕೆಂದು ಚಂದ್ರಾರ್ಕ್ಕರ‌ (ಸೂರ್ಯ-ಚಂದ್ರ) ಕೆತ್ತನೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಶಾಸನದ ಮಹತ್ವ: ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಿದ ಈ ಶಾಸನವು ಮಧ್ಯಯುಗೀನ ಆಳುಪರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಕಾಲಮಾನದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಬಹು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಆಳುಪ ನಾಗದೇವರಸನ ಆಡಳಿತ ಅವಧಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಷ 1292-1300 ಎಂದು ಈ ಮೊದಲು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಸ್ತುತ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಕಲ್ಬರಹವು ಈತನು ಸಾ.ಶ.ವ 1292 ರಿಂದ 1312ರವರೆಗೂ ಅಥವಾ 1312ರಲ್ಲಿಯೂ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದ್ದನೆಂದು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಬಹುಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಈ ಶಾಸನವು ಇದುವರೆಗೆ ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ದೊರಕಿರುವ ಚಿಕ್ಕಾಯಿತಾಯಿಯ ಉಲ್ಲೇಖವಿರುವ ಪ್ರಥಮ ಶಾಸನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಈಕೆಯ ಆಡಳಿತ ಕಾಲವನ್ನು ಸಾ.ಶ.ವ 1333-48 ರವರೆಗೆ ಗುರುತಿಸಿದ್ದು, ಪ್ರಸ್ತುತ ಶಾಸನವು 1312ರ ಕಾಲಮಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿರುವುದರಿಂದ ಈಕೆ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರೌಢಿಮೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದೆಂಬುದನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವಂತಿಲ್ಲ.

ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕಾರ್ಯ ಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಆಶ್ಲೇಷ್ ಆಚಾರ್ಯ ಮೂಡುಬೆಳ್ಳೆ ಸಹಕಾರ ನೀಡಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.